Misschien zit de mooiste oplossing juist in het combineren. De herinrichting van de Naarderstraat, een autoluwer en veiliger Laren, meer groen en biodiversiteit, parkeren rond de Johanneskerk én de plannen voor de aanbouw hoeven geen losse projecten te zijn. Toch worden ze nu wel zo behandeld: elk met een eigen procedure, een eigen loket en een eigen hamerslag. En dat vind ik zonde.
Drie dossiers, één plek in het dorp
Rond de Johanneskerk komen op dit moment drie grote vraagstukken samen.
- De aanbouw van de Johanneskerk. De protestantse gemeente wil de kerk uit 1521 uitbreiden. De vergunning is dit voorjaar verleend, maar er is veel onrust: een petitie met duizenden handtekeningen en een Comité Behoud Johanneskerk dat officieel bezwaar heeft gemaakt. Naast het aanzicht van het monument gaan de zorgen ook over parkeren.
- De Naarderstraat. Wegdek en riool zijn aan vervanging toe, dus de straat gaat hoe dan ook open. De gemeente werkt aan een nieuw ontwerp voor het centrumdeel en het landelijke deel. Dat is een kans die je maar eens in de dertig, veertig jaar krijgt.
- De Verkeersvisie 2035. De gemeente wil doorgaand verkeer door het centrum ontmoedigen en werken aan een autoluwer dorpshart, met meer ruimte voor lopen, fietsen en groen.
Drie trajecten over dezelfde paar honderd meter dorp. En toch wordt over elk ervan apart besloten.
Mijn idee: stop de auto vóór het hart van het dorp
Ik zou graag zien dat de Brink van Laren helemaal autoluw wordt. Geen doorgangsweg meer, maar een plein waar je verblijft. Dat betekent dat gewone auto’s op de toegangswegen al stoppen vóórdat je bij de Brink komt, en in dit geval dus ook vóórdat je bij de Johanneskerk bent. Een bus van het openbaar vervoer mag er misschien nog door. Laden en lossen kan in de ochtend, en nooddiensten kunnen er natuurlijk altijd langs.
Op de afbeelding hierboven fietsen een paar mensen de straat in. Die voorste fiets rijdt eigenlijk op een stuk waar auto’s nu nog ongeveer tot aan kunnen komen. Zelfs dát is in mijn idee niet de bedoeling. Het is een prachtig winkelgebied, en dat verdient rust.
Wie met de auto komt, parkeert dan op de toegangswegen, daar waar de auto stopt en het autoluwe dorpshart begint. Vanaf daar loop je, fiets je of laat je je brengen, bijvoorbeeld met een elektrische bakfiets vanaf de parkeerplaats of een carpoolplek. Zo blijft het dorp ook bereikbaar voor ouderen en mensen die minder goed ter been zijn.
Waarom losse besluiten elkaar in de weg zitten
Onlangs hoorde ik dat de provincie dwarsligt bij het smaller maken van de Naarderstraat, omdat de fietsstroken dan niet aan de eisen zouden voldoen. Dat klinkt logisch, maar alleen zolang je ervan uitgaat dat er auto’s blijven rijden. Mogen daar geen gewone auto’s meer komen, dan wordt het een heel ander verhaal. Dan heb je geen aparte fietsstroken nodig, want de hele straat is van de fietser en de voetganger. Alleen is dát scenario niet bekeken.
Zo gaat het ook met het parkeren bij de Johanneskerk. In een dorp waar je tot aan de kerkdeur rijdt, is dat een groot probleem. In een autoluw dorpshart, waar je de auto parkeert vóórdat je bij de Brink bent, ziet dezelfde vraag er ineens heel anders uit.
Als je elke vergunning, elk ontwerp en elk hamerstuk los beoordeelt, toets je steeds aan de situatie van nu. En daarmee houd je die situatie in stand. Visies en besluiten moeten op elkaar afgestemd zijn vóórdat de hamer valt, niet erna.
Wat het combineren oplevert
- Een rustig, veilig dorpshart zonder doorgaand verkeer.
- Een aantrekkelijker winkelgebied, waar je blijft hangen op een terras in plaats van langs auto’s te laveren.
- Ruimte voor groen en biodiversiteit waar nu asfalt ligt.
- Een oplossing voor het parkeren rond de kerk die niet ten koste gaat van het monument.
- Eén keer de straat open in plaats van later opnieuw.
Elders werkt het al
Dit is geen luchtfietserij. Elders in Europa zie je precies deze aanpak, en je ziet er ook wat je beter wél en niet kunt doen.
- Londen, Oxford Street. Al sinds de jaren zestig wil Londen zijn beroemdste winkelstraat autovrij maken. Het strandde steeds, omdat verschillende overheden elk over een eigen stukje beslisten. Pas toen er één organisatie kwam die alles in samenhang besluit, kwam het in beweging. Vanaf eind oktober 2026 gaat een stuk van bijna een kilometer op proef autovrij. Daarover schreef ik eerder al.
- Parijs. Sinds november 2024 mag je in het centrum alleen nog met de auto naar binnen als je er moet zijn. Doorrijden is er niet meer bij. De eerste meting: 18% minder verkeer in de zone, en ook minder in de straten eromheen.
- Mechelen. Daar is een winkelstraat in één project opnieuw bestraat, beter afgewaterd, vergroend met bomen en planten én autoluw gemaakt. De meeste winkeliers zijn tevreden. Wat ze misten, was goede bewegwijzering naar het centrum.
- Sneek. Dichter bij huis en kleiner van schaal. Een proef van een jaar leverde bijna de helft minder doorgaand verkeer op, met evenveel bezoekers. Waar het verkeer naar een andere straat uitweek, is bijgestuurd, en nu wordt de herinrichting er meteen bij betrokken.
De lessen zijn steeds dezelfde. Ontwerp verkeer, parkeren en herinrichting als één plan. Reken vooraf uit waar het verkeer naartoe gaat. Regel parkeren, bevoorrading en bewegwijzering meteen mee. Betrek de lokale middenstand vroeg. En durf te beginnen met een proef en bij te sturen. Precies dat zou ik ook voor de Naarderstraat willen.
Over de beelden
De beelden zijn natuurlijk geen uitgewerkt plan. Ze zijn vooral bedoeld om te laten zien wat er kan gebeuren wanneer we verschillende vraagstukken niet afzonderlijk oplossen, maar eens naast elkaar leggen. Soms levert combineren verrassend veel nieuwe ruimte op, letterlijk én figuurlijk.
Veelgestelde vragen
Wordt het centrum van Laren dan autovrij?
Niet helemaal. Bewoners, bevoorrading in de ochtend, nooddiensten en misschien een bus kunnen er nog door. Doorgaand verkeer en zoekverkeer naar een parkeerplek niet meer.
Blijven de winkels en de kerk wel bereikbaar?
Ja. Je parkeert waar de auto stopt, op de toegangswegen naar het dorpshart, en bent met een paar minuten lopen, fietsen of een elektrische bakfiets bij de winkels of de kerk.
Is dit al gemeentebeleid?
Nee, het is een voorstel van Bloeiend Laren. Wel past het in de richting van de Verkeersvisie 2035: minder doorgaand verkeer en een autoluwer centrum.
Denk mee
Mijn oproep aan de gemeente en de raad: leg de plannen naast elkaar voordat er besloten wordt. Neem de verkeersvisie mee in het ontwerp voor de Naarderstraat, en in de discussie over parkeren bij de Johanneskerk. En aan iedereen die dit leest: wat vind jij? Laat het weten via Doe mee.
Lees ook: Oxford Street wordt autovrij: wat Laren kan leren · Onze missie · Daar fiets ik voor om
Bronnen
- Gemeente Laren: reconstructie Naarderstraat
- Bol-An!: Laren presenteert Ontwerp Verkeersvisie 2035
- Londonist: Oxford Street pedestrianisation (Voetgangersgebied Oxford Street: wat, wanneer en waar)
- La Clé Publique: ZTL de Paris Centre, 18% de trafic en moins (Autoluw centrum Parijs: 18% minder verkeer)
- Made in Mechelen: autoluwe winkelkern compleet
- Gemeente Súdwest-Fryslân: evaluatie proef autoluwe binnenstad Sneek
Recente reacties